Τρίτη, 9 Φεβρουαρίου 2010

Οι περιφέρειες αναζητούν ταυτότητα


ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ*

Με την κατάθεση του προγράμματος "Καλλικράτης" η κυβέρνηση κατάφερε να εγκλωβίσει τον αυτοδιοικητικό χώρο σε μια ατέλειωτη συζήτηση γύρω από τη συγκρότηση των ΟΤΑ. Καμία αναφορά δεν γίνεται στη ρύθμιση που αφορά την περιφερειακή αυτοδιοίκηση.

Κύριο ζητούμενο της θέσπισης των Περιφερειών για τη χώρα μας ήταν η σύγκλιση με τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Τελικά αυτό που καταφέραμε, εκτός από το θλιβερό προνόμιο των 5 από τις 10 φτωχότερες Περιφέρειες των 15, είναι η υποθήκευση του μέλλοντός μας στις διεθνείς χρηματαγορές και στα κερδοσκοπικά παιχνίδια.

Καταφέραμε όμως κι ένα άλλο πανευρωπαϊκό ρεκόρ, που δεν έχει τονιστεί ιδιαίτερα: πετύχαμε και τη μεγαλύτερο ενδοπεριφερειακή απόκλιση ,με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να θεωρείται με βάση το ΑΕΠ η πλουσιότερη της Ελλάδας και ταυτόχρονα να έχει ένα νομό, την Ευρυτανία, με το χαμηλότερο ΑΕΠ στη χώρα. Και βέβαια η απόκλιση αυτή δεν αντικατοπτρίζεται μόνο στο εισόδημα, αλλά και στις συνθήκες διαβίωσης.

Η διεύρυνση του β΄ βαθμού Αυτοδιοίκησης στο επίπεδο των Περιφερειών, με την ανάδειξή τους σε Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση με αιρετό Περιφερειακό Συμβούλιο και αιρετό Περιφερειάρχη, που προβλέπει το πρόγραμμα "Καλλικράτης" -ζητούμενο εδώ και χρόνια για την αριστερά- αποτελεί θετική εξέλιξη. Όμως, ενώ οι σημερινές μονάδες των ΟΤΑ περιορίζονται από 1.030 σε 370 -πιστεύω ότι αυτή τη φορά θα πρυτανεύσουν ουσιαστικά κριτήρια στη συγκρότησή τους- δεν γίνεται καμία αναφορά για επανεξέταση της συγκρότησης των 13 Περιφερειών. Αντίθετα, θεσμοθετούνται επιπλέον 7 Γενικές Διοικήσεις για να λειτουργούν ως το μακρύ χέρι της κεντρικής εξουσίας, που έχει πάντα ως στόχο την αιχμαλωσία της Αυτοδιοίκησης.

Τα ερωτήματα που μπαίνουν είναι πολλά. Θα σταθώ σε δύο:

α) Μπορεί μια τέτοια ρύθμιση να ανταποκριθεί στις ανάγκες για μια ανάπτυξη που θα αξιοποιεί τις τοπικές δυνατότητες, αλλά και θα διασφαλίζει την ενδοπεριφερειακή συνοχή; και

β) Γίνεται έτσι πράξη η αποκέντρωση, που αποτελεί εξαγγελία της κυβέρνησης, αλλά και αναγκαιότητα για μια σωστή διοικητική οργάνωση του κράτους;

Ασφαλώς όχι, γιατί ο αριθμός και τα όρια τόσο των Περιφερειών όσο και των Γενικών Διοικήσεων δεν προέκυψαν μέσα από διαδικασίες υπηρέτησης των παραπάνω κριτηρίων αλλά μέσα από στοχεύσεις που τις θέλουν να λειτουργούν ως όργανα της κεντρικής εξουσίας.

Όμως αυτές οι πολιτικές είναι που οδήγησαν στο να ενταχθούν οι ενδοπεριφερειακές ανισότητες, ο μειονεκτικός χαρακτήρας των ορεινών περιοχών, η εμφάνιση θυλάκων υψηλής ανεργίας και η περιβαλλοντική υποβάθμιση πολλών περιοχών.

Είναι ο διορισμένος Περιφερειάρχης που διαμόρφωσε τοπικές και περιφερειακές πολιτικές και θα είναι από αύριο στη θέση του ο Γενικός Διοικητής. Κι αυτό γιατί, μη υπάρχοντος ενός εθνικού σχεδίου ανάπτυξης, μεταφέρθηκε η αναζήτηση της αναπτυξιακής ταυτότητας της χώρας στις Περιφέρειες ώς σήμερα και στις Γενικές Διοικήσεις αύριο, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα την επικράτηση λογικών κατανομής των κονδυλίων και όχι αποδοτικής αξιοποίησής τους.

Η σημερινή εικόνα των Περιφερειών, με την Αττική να συγκεντρώνει το 50% του πληθυσμού της χώρας και το 50% της οικονομικής δραστηριότητας, τις Περιφέρειες που γειτνιάζουν με αυτήν να βρίσκονται σε άμεση εξάρτηση από την πρωτεύουσά της και τις υπόλοιπες Περιφέρειες να αναπτύσσονται γύρω από τις μεγάλες πόλεις και τους κεντρικούς οδικούς άξονες, δεν πρέπει να συνεχιστεί.

Οφείλουμε όλοι και ιδιαίτερα η αριστερά να καταθέσουμε συγκεκριμένες προτάσεις για τη συγκρότηση των ΟΤΑ και των Περιφερειών, με στόχο να αντιμετωπιστεί το μεγάλο πρόβλημα της ανομοιογένειας που υπάρχει από πλευράς ΑΕΠ και κοινωνικών υποδομών μεταξύ των αυτοδιοικητικών μονάδων της χώρας, αλλά και να αποκτήσει η αποκέντρωση ουσιαστικό περιεχόμενο.

* Ο Βαγγέλης Αποστόλου είναι πρώην βουλευτής Εύβοιας του ΣΥΡΙΖΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια: